گنبد عالی، شاهکاری بر بلندای ابرکوه

از هر کجای شهر سراغش را بگیرید، پیدا کردنش کار سختی نیست، گنبد عالی بنایی نه چندان بزرگ اما با ظرافت های بی نظیر معماری بر فراز کوهی سفید رنگ به نام کوه عالی در نزدیکی ابرکوه خودنمایی می کند. ابرکوه یزد یکی از کهن ترین شهرهای ایران است که پیرترین موجود زنده دنیا در آن قد کشیده و نشانه های معماری بسیاری از روزگاران کهن دارد. گنبد عالی یکی از نفیس ترین بناهای آرامگاهی ایران است که قدمتش به دوره سلجوقی می رسد و نخستین اثر تاریخی ابرکوه است که در سال 1312 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. گفته می شود این بنای آرامگاهی همزمان با گنبد قابوس بنا نهاده شده است.

گنبد عالی، شاهکاری بر بلندای ابرکوه

این بنا را به دستور فیروزان فرزند عمیدالدوله دیلمی ساخته اند. در سرداب بنا که چند پله از سطح محوطه داخلی گنبد پایین تر است، مزار عمیدالدوله و مادرش قرار گرفته است. جداره های گنبد عالی با سنگ هایی از کوه عالی و ملات ساروج ساخته شده اند. یکی از بخش های دیدنی این بنا که در نوع خود بی نظیر بوده، مقرنس سنگی است که دور تا دور قسمت فوقانی بنا قرار گرفته است. مقرنس سنگی یکی از هنرهایی است که در کمتر بنای ایرانی می توان دید، اما در گنبد عالی به شکلی شایسته این هنر توسط هنرمندان عصر سلجوقی پیاده شده و همچنان بدون آسیب و تخریب باقی مانده است. کتیبه ای کوفی با آجر تراش خورده در قسمت پایین مقرنس قرار گرفته است که سال ساخت بنا را 448 هجری قمری عنوان کرده است.

گنبد عالی علاوه بر اینکه نماد شهر است و یکی از بناهای تاریخی مهم ابرکوه محسوب می شود، یکی از مقاصد گردشگری شهر هم هست. اطراف این بنا با طراحی شهری و قرارگیری مبلمان شهری تبدیل به تفرجگاهی برای مردم شهر و گردشگران شده است. گنبد عالی بعد از سرو کهنسال ابرکوه به عنوان نماد این شهر شناخته می شود.

منبع: همگردی
انتشار: بروزرسانی: 26 مهر 1398 شناسه مطلب: 218

به "گنبد عالی، شاهکاری بر بلندای ابرکوه" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "گنبد عالی، شاهکاری بر بلندای ابرکوه"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید